پنل کاربر سبد خرید
ورود / عضویت



ورود
عضویت
بازیابی رمز
ورود / عضویت
۰
آشنایی با سیستم سوخت رسانی خودرو
تبلیغات
آشنایی با سیستم سوخت رسانی خودرو
از سری آموزش های بخش تعمیر و نگهداری خودرو، این بار با مطلب آشنایی با سیستم سوخت خودرو با هم همراه می شویم.

    سوخت ( Fuel ) به منظور ایجاد قدرت درون موتور، لازم است که درون سیلندر ها، ماده ای محترق گردد و در اثر این احتراق، مقداری انرژی آزاد شود. به ماده ای که درون سیلندر محترق می گردد، سوخت ( Fuel ) می گویند. سوخت های متداول مورد استفاده در خودرو ها، بنزین، گازوئیل و گاز است. در برخی موارد از سوخت های دیگری چون الکل، زغال سنگ ( قطران زغال سنگ ) استفاده می شود. کلیه ی این سوخت ها، به سوخت های فسیلی شهرت دارند. امروزه در مراکز تحقیقاتی به دنبال یافتن سوخت های دیگری هستند که قابلیت جایگزینی با سوخت های فسیلی را داشته باشند. یکی از این سوخت های جدید، هیدروژن است که از آن در موتور های هیبریدی استفاده می شود. اکثر سوخت های مورد استفاده در خودرو ها جزء مشتقات نفت خام اند که از طریق حفاری از زیر زمین استخراج می شود.

    آشنایی با سیستم سوخت خودرو

    از تقطیر نفت خام در درجه حرارت های مختلف، سوخت های مورد استفاده در خودرو ها و روغن ها به دست می آید که به صورت هیدروکربن های مختلف هستند. یعنی مولکول آن ها از اتم هیدروژن و کربن تشکیل گردیده است. معروف ترین این ترکیبات خانواده ی آلکان ها هستند. این مواد جزء هیدروکربن های سیرشده ی خطی محسوب می شوند و از فرمول عمومی ( CnH2n 2 ) پیروی می کنند. چهار ماده ی اول در دما های معمولی به صورت گاز، شش ماده ی بعدی به صورت مایع و از آلکان یازدهم به بعد به صورت جامد هستند. جدول زیر ترکیبات خانواده ی آلکان ها را نشان می دهد.

    آشنایی با سیستم سوخت خودرو

    بنزین ( Gasoline )

    متداول ترین سوختی که در خودرو ها مورد استفاده قرار می گیرد، بنزین است. بنزین ترکیبی از پنتان، هگزان، هپتان، اکتان، نونان و دکان است. تصویر زیر، نشان دهنده ی یک جایگاه توزیع بنزین است.

    آشنایی با سیستم سوخت خودرو

    بنزین از طریق روش کراکینگ ( شکستن مولکول های هیدروکربن های سنگین ) و روش پلی مریزاسیون ( ترکیب اتم های کوچک ) تولید می شود. تبخیر بنزین در دما های بالاتر از ۳۷ درجه سانتی گراد شروع می شود و آخرین ماده ای که از بنزین تبخیر می شود، دکان با نقطه ی جوش ۲۰۴ درجه است. بنزین مناسب برای موتور خودرو باید دارای مشخصات زیر باشد:

    • فرّاریت مناسب ( سهولت تبخیر )
    • مقاومت در برابر انفجار ( ارتباط عدد اکتان با نسبت تراکم در تصویر بعدی نشان داده شده است )
    • عدم تشکیل رسوب در سیستم سوخت رسانی
    • جلوگیری از زنگ زدن قطعات فلزی در سیستم سوخت رسانی
    • جلوگیری از یخ زدن بنزین در بدنه ی دریچه ی گاز و سیستم سوخت رسانی
    • پاک کنندگی ( اجزای مدار سوخت رسانی پاکیزه بماند )
    • دارای رنگ قابل شناسایی

    آشنایی با سیستم سوخت خودرو

    مهم ترین مشخصه ی بنزین مقاومت در برابر خودسوزی و اشتعال خود به خود است. هر قدر عدد اکتان بنزین بالاتر باشد، تمایل آن به خودسوزی کمتر خواهد بود و اگر عدد اکتان پایین باشد، امکان متراکم نمودن بیشتر آن وجود ندارد. و برعکس هرچه عدد اکتان بالاتر باشد، قابلیت تراکم بیشتری را دارد.

    گازوئیل ( Gas oil )

    گازوئیل نیز همچون بنزین از پالایش نفت خام به دست می آید. گازوئیل ترکیبی از هیدروکربن های مختلف است که تبخیر آن از دمای ۲۰۴ درجه سانتی گراد شروع می شود و آخرین ماده ی آن در دمای ۳۴۲ درجه سانتی گراد تبخیر می گردد. برعکس بنزین، گازوئیل به دلیل نقطه ی جوش بالا، تمایلی به تبخیر سریع ندارد ولی قابلیت خود سوزی گازوئیل زیاد است و در اثر تراکم به سرعت مشتعل می شود. زمان بین پاشش سوخت و شروع احتراق را زمان تأخیر احتراق می گویند. عدد ستان بیانگر میزان این تأخیر است. هر قدر عدد ستان بیشتر باشد، زمان تأخیر در شروع احتراق کمتر می شود و احتراق سریع تر رخ خواهد داد قابلیت سریع سوختن در موتور های دیزل یک مزیت محسوب می شود.

    آشنایی با سیستم سوخت خودرو

    گاز مایع ( LPG )

    گاز مایع ترکیبی از گاز بوتان و گاز پروپان است. این ترکیب در دمای معمولی به صورت گاز است. ولی هنگامی که این گاز در مخازن تحت فشار، ( در حدود ۸ اتمسفر ) قرار گیرد به مایع تبدیل می شود. یکی از محاسن گاز مایع مقدار نامی عدد اکتان آن است که از ۱۰۰ بالاتر است. در نتیجه، موتور گازسوز می تواند نسبت تراکم بزرگتری داشته باشد و با توان و بازده بیشتری کار کند. گاز مایع در محفظه ی احتراق نیز تمیز می سوزد. در تصویر زیر سیستم سوخت رسانی خودرو نشان داده شده است.

    آشنایی با سیستم سوخت خودرو

    گاز طبیعی فشرده ( CNG )

    گاز طبیعی، همان گازی است که در هنگام استخراج نفت از چاه خارج می گردد. بیش از ۸۰ % گاز طبیعی از گاز متان ( CH4 ) تشیکل گردیده و مابقی آن شامل گاز اتان ( C2H6 ) است. این همان گازی است که به صورت گاز شهری در خانه ها مورد استفاده قرار می گیرد. عدد اکتان گاز طبیعی ( CNG ) تقریباً ۱۱۳ است. بالا بودن عدد اکتان به استفاده از نسبت تراکم های بالاتری در موتور منجر می شود. شکل زیر، اجزای اصلی سیستم سوخت رسانی در موتور گاز سوز را نشان می دهد.

    آشنایی با سیستم سوخت خودرو

    الکل ( Alcohol )

    الکل نیز از سوخت هایی است که گاهی به عنوان مکمل به بنزین اضافه می شود ( ۱۰ % الکل، ۹۰ % بنزین بدون سرب ) اگر بیش از ۱۰ % الکل به بنزین اضافه شود باید سیستم سوخت رسانی را اصلاح کرد تا موتور بتواند با این نوع سوخت کار کند. برای مصرف الکل خالص باید از نسبت هوا سوخت ۹:۱ استفاده کرد ( نسبت هوا به سوخت مطلوب ( ایده آل ) برای مصرف بنزین خالص ۱: ۱۴/۷ است). الکل را می توان از شکر، غلات، زغال سنگ، چوب، کود، زباله و سایر مواد آلی تهیه کرد ( در جدول زیر انواع الکل های متداول معرفی شده اند ) الکل دارای فرمول شیمیایی CnH(2n 1)OH است.

    آشنایی با سیستم سوخت خودرو

    مدار سوخت رسانی ( Fuel system )

    مدار سیستم سوخت رسانی اتومبیل های بنزینی با توجه به سیستم اختلاط سوخت و هوا ( کاربراتوری - انژکتوری ) شامل اجزا و قطعات زیر است. تصویر بعدی مدار سوخت رسانی اتومبیل را نشان می دهد.

    1. مخزن سوخت ( باک ) برای ذخیره سازی سوخت
    2. دستگاه اندازه گیری میزان سوخت موجود در مخزن
    3. لوله های انتقال سوخت بین مخزن و موتور
    4. فیلتر ها و پاک کننده های سوخت و هوا
    5. پمپ سوخت، برای ارسال سوخت از مخزن به کاربراتور ( کانال توزیع سوخت و انژکتور ها )
    6. کاربراتور ( انژکتور ) برای تنظیم و اختلاط سوخت مورد نیاز موتور در شرایط متغیر
    7. مانی فولد گاز برای عبور هوا و سوخت مخلوط شده
    8. سیستم اگزوز برای تخیله ی گاز های حاصل از احتراق

    آشنایی با سیستم سوخت خودرو

    مخزن سوخت ( Fuel Tank )

    برای تأمین سوخت موتور اتومبیل، مخزن سوختی از جنس فلز یا پلاستیک ساخته می شود. این مخزن معمولاً حجمی برابر با مصرف حدود ( ۵۰۰-۴۰۰ ) کیلومتر را دارد. برای افزایش ایمنی، بدنه ی مخزن سوخت باید به اندازه ی کافی، مقاوم و محکم ساخته شود. تصویر زیر یک مخزن سوخت را نشان می دهد.

    آشنایی با سیستم سوخت خودرو

    در جانمایی محل نصب مخزن سوخت، مواردی از قبیل مسیر سوخت رسانی، محل قرار گیری سایر اجزای خودرو مسائل ایمنی خودرو در هنگام تصادف باید در نظر گرفته شود. مخزن سوخت یک ورودی دارد که به در مخزن متصل است. این در ورودی و لوله ی متصل به آن، به منظور سوخت گیری و پر کردن مخزن در جایگاه های سوخت تعبیه شده است. در مسیر لوله یک صافی توری شکل وجود دارد، تا از ورود ذرات شناور به مخزن جلوگیری کند. در بعضی از خودرو ها یک شیر یک طرفه در مسیر لوله نصب شده است تا در هنگام واژگون شدن خودرو، مانع خروج سوخت از مخزن گردد. یک لوله ی خروجی ( در بعضی از مخزن ها یک پمپ روی لوله ی خروجی، درون باک نصب می شود ) کمی بالاتر از کف مخزن قرار می دهند، تا از انتقال رسوبات و ذرات ته نشین شده در کف مخزن، به مدار سوخت رسانی جلوگیری شود. اجزای مخزن سوخت در تصویر زیر نشان داده شده است.

    آشنایی با سیستم سوخت خودرو

    به منظور اندازه گیری و تعیین سوخت موجود درون مخزن نیاز به یک سیستم اندازه گیری در داخل مخزن و یک نشانگر ( عقربه ای یا دیجیتال ) بر روی پانل جلوی داشبورد نیاز است. علاوه بر آن یک چراغ نشان دهنده ی حداقل سوخت به کار گرفته می شود. در این دستگاه عامل یک ترمیستور، یک چراغ اخطار و یک رله است. تصویر زیر، شماتیک مدار الکتریکی نشان دهنده سوخت مخزن را نشان می دهد.

    آشنایی با سیستم سوخت خودرو

    ترمیستور، مقاومت متغیر حرارتی است که مقاومت آن با افزایش درجه ی حرارت کاهش می یابد. هرگاه ترمیستور در بنزین غوطه ور باشد، خنک می ماند و مقاومت الکتریکی آن زیاد می شود. وقتی سوخت مخزن کاهش یابد، ترمیستور گرم می شود و با عبور جریان رله مدار را وصل می کند و چراغ اخطار با حداقل سوخت روشن می شود. لوله ی دیگری در باک نصب شده است که سوخت برگشتی از مدار سوخت رسانی را به مخزن برمی گرداند. تصویر زیر شماتیک مدار برگشت سوخت مخزن را نشان می دهد.

    آشنایی با سیستم سوخت خودرو

    تبلیغات
    برچسب ها
    منابع
    نویسنده
    امیرحسین رضازاده
    امیرحسین رضازاده عضو تیم استپ هلپ

    علاقه مند به برنامه نویسی و خودرو
    مجموع پست ها: 223 مجموع سوالات: 0 مجموع پاسخ ها: 0
    مطالب مرتبط
    تبلیغات
    سایر آموزش های اتومبیل
    پرسش و پاسخ
    ۰ پاسخ
    ۰ امتیاز
    اضافه کردن آفتامات استارت
    آشنایی با آفتامات (رله) چراغ های بزرگ و اتوماتیک راهنمای خودرو
    ۰ پاسخ
    ۰ امتیاز
    کمک در مورد اتومات استارت
    آموزش باز کردن، بستن و تعمیر استارت خودروی پراید
    ۰ پاسخ
    ۱ امتیاز
    ۰ پاسخ
    ۲ امتیاز
    سوالتان را بپرسید
    تبلیغات
    محصولات آموزشی
    فروشگاه