پنل کاربر سبد خرید
ورود / عضویت



ورود
عضویت
بازیابی رمز
ورود / عضویت
۰
مناسب ترین روش و زمان پیوند انبه
مناسب ترین روش و زمان پیوند انبه

مناسب ترین روش و زمان پیوند انبه

تبلیغات
مناسب ترین روش و زمان پیوند انبه
انبه یکی از مهم ترین میوه های گرمسیری دنیاست که به آن سلطان میوه ها لقب داده اند. در حال حاضر کشت انبه در 111 کشور از مناطق گرمسیری تا مناطق نیمه گرمسیری خنک پراکنده می باشد.

تاریخچه انبه

هند با سطح زیر کشت 1.2 میلیون هکتار و با تولید 10 میلیون تن محصول در سال تولید کننده اصلی این محصول به شمار می رود تولید جهانی انبه در سال 1993 حدود 17.8 میلیون تن برآورده شده که پس از هند مهم ترین کشورهای تولید کننده انبه، مکزیک، پاکستان، برزیل، چین، هائیتی، فیلیپین، ماداگاسکار، تانزانیا و بنگلادش بوده اند و حدود 25 درصد از کل انبه جهان را تولید کرده اند.

میوه انبه سرشار از ویتامین A و منبع خوبی از ویتامین C است و مقادیر قابل توجهی از مواد معدنی، به ویژه پتاسیم دارد. از میوه های نارس ترشی و از میوه های رسیده به منظور تهیه آب میوه، پودر شربت، مربا و کنسرو استفاده می نمایند. با توجه به طعم و شیرینی خاص انبه، میوه رسیده نیز به شکل تازه خوری، مصرف می شود.

کشت انبه با حدود 300 تا 400 سال قدمت در جنوب شرقی ایران در مناطقی از بلوچستان و هرمزگان متداول بوده است. سطح زیر کشت انبه در سال زراعی 78-1377 در کشور، 1991 هکتار (753 هکتار نهال) و متوسط عملکرد آن 8784 کیلوگرم در هکتار بوده است. مناطق عمده انبه کاری کشور در شهرستان های چابهار، نیکشهر و ایرانشهر در جنوب استان سیستان و بلوچستان و شهرستان میناب، رودان و بندرعباس استان هرمزگان قرار دارد.

هر چند سطح زیر کشت انبه در کشور ما کم است ولی کشت این درخت نقش به سزایی در اقتصاد باغداران مناطق محروم جنوب بلوچستان و هرمزگان دارد. یکی از مشکلات باغ های انبه جنوب کشور این است که به طور معمول باغ های انبه منشا بذری دارند که به دلایل متعدد میوه آن ها از کیفیت مطلوبی برخوردار نمی باشد، لذا برای توسعه و اصلاح باغ های موجود، نیاز به جایگزینی ارقام مرغوب پیوندی می باشد. در این مطلب روش های مختلف و متداول پیوند انبه بیان شده است، که امید است مورد استفاده باغداران و مصرف کنندگان محترم قرار گیرد.

مناسب ترین روش و زمان پیوند انبه

خصوصیات گیاه شناسی انبه

درخت انبه گیاهی است بزرگ با تاج متراکم، گرد یا کشیده، تنه مستقیم با شاخه ها متعدد، برگ ها ساده و دارای دمبرگ، کناره های برگ موج دار و به صورت متناوب و نامنظم روی شاخه ها قرار دارند. برگ های جوان در ابتدا به رنگ زرد تا قهوه ای ظاهر می شوند که به مرور به رنگ سبز تغییر رنگ می دهند. گل آذین به صورت خوشه بوده، دارای گل های نر و دو جنسی است و میوه آن شفت که بذر آن به صورت پهن در درون بر (آندوکارپ) جای می گیرد.

انبه گیاهی دگر گشن است و ارقام به دو صورت تک جنینی و چند جنینی وجود دارند. در ارقام تک جنینی بذر فقط حاوی یک جنین است که از آن فقط یک گیاه رشد می کند و گیاه ایجاد شده شبیه گیاه مادری نیست. در ارقام چند جنینی در بذر بیش از یک جنین وجود دارد و در نتیجه چند گیاه از یک بذر رویش می کنند که یکی از آن ها جنسی بقیه غیرجنسی و مشابه والد مادری می باشند. پس از جوانه زنی بذر، با دقت نهال های مختلف را از یکدیگر جدا و نهال جنسی را که ضعیف تر است، حذف می نماید و نهال های باقی مانده به طور مستقل کشت می شوند.

مناسب ترین روش و زمان پیوند انبه

ازدیاد انبه

از آن جایی که انبه گیاهی دگر گشن است تفاوت های زیادی در نهال های حاصله از میوه های تک جنینی یک تک درخت وجود دارد به طور معمول درختان بذری محصول زیادی تولید می کند. اما کیفیت میوه (فیبری بودن، اندازه درشت هسته، طعم و مزه) پایین است. از مشکلات دیگر درختان حاصل از بذر می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • دوره نو نهالی طولانی (قبل از باردهی) و رشد زیاد دارند که باعث بروز مشکل در عملیات داشت و برداشت میوه ها می شود.
  • تاریخ گلدهی متفاوت که باعث طولانی شدن فصل گلدهی و افزایش خسارت آفت ها و بیماری ها می شود.
  • درجات مختلف از حساسیت نسبت به آفت ها، بیماری ها و PH خاک و عدم رسیدن همزمان میوه ها به مرحله بلوغ را نام برد.

بنابراین برای به دست آوردن درختان مشابه والد مادری و برطرف کردن مشکلات بالا باید انبه را از طریق غیر جنسی تکثیر نمود. روش های غیر جنسی تکثیر انبه شامل پیوند زدن، خوابانیدن و قلمه زدن است. پیوند، رایج ترین روش ازدیاد انبه بوده و ازدیاد از طریق قلمه زدن و خوابانیدن در انبه به دلیل پرهزینه بودن و عدم موفقیت، مرسوم نیست.

روش های پیوند در انبه

مهم ترین روش های پیوند در انبه شامل پیوند مجاورتی، جانبی، با قلمه چوب نرم، پیوند اپی کوتیل یا پیوند هسته و در برخی کشورها پیوند جوانه می باشد که با توجه به شرایط آب و هوایی، مرحله رشد نهال و امکانات می توان از این روش ها در کشور استفاده نمود. درصد گیرایی انواع پیوندها بسته به شرایط آب و هوایی، مهارت کارگر پیوند زن، زمان و روش پیوند فرق می کند.

پیوند مجاورتی انبه

در این روش دو گیاه مستقل و متکی به خود، به یکدیگر پیوند زده می شوند. نهال های یک ساله تا دو ساله که در گلدان کشت شده اند را در کنار درختان انبه مادری به عنوان منبع پیوندک گیاه جدید پیوندی انتخاب شده اند، قرار می گیرند. به طور معمول درختان مادری را که منبع تامین پیوندک هستند با هرس شدید از روی سطح خاک، به تولید شاخه های جانبی بیشتر تحریک می کنند.

برای انجام عملیات پیوند، لایه ای به طول 6 تا 7.5 سانتی متر از پوست و چوب ساقه نهال پایه و درخت مادری تامین کننده پیوندک برداشته می شود. این برش ها باید در هر دو ساقه به یک اندازه باشند. آن گاه دو سطح بریده شده را بر روی هم قرار داده تا لایه کامبیومی آن ها به طور کامل منطبق شود و سپس با ریسمان یا نوار پلاستیکی محکم به یکدیگر بسته می شود.

مناسب ترین روش و زمان پیوند انبه

پس از جوش خوردن، گیاه پایه را از قسمت بالایی محل پیوند و قسمت پیوندک را از پایین محل پیوند قطع می کنند. این پیوند رایج ترین روش پیوند انبه در هند، پاکستان، بنگلادش است که از زمان های بسیار قدیم به دلیل موفقیت خیلی خوب آن (80 تا 90 درصد گرایی) به وسیله انبه کاران انجام می شود. با وجود این معایب اصلی زیر را دارد:

  • در این روش پایه های بذری باید به محل گیاه مادری برای پیوند حمل شوند که کاری پر زحمت است.
  • این روش نیاز به تعداد کارگر بیشتری دارد و زمان زیادی صرف ایجاد چهارچوب اطراف گیاه مادری به منظور قرار دادن نهال ها بر روی آن، برای پیوند می شود.
  • نهال های پیوند شده حداقل برای مدت 2 تا 3 ماه باید به صورت انفرادی آبیاری و مواظبت شوند.
  • در این روش برای پیوند هر نهال از یک شاخه بلند استفاده می شود که غیر اقتصادی است.

پیوند جانبی انبه

انتخاب پیوندک مناسب برای موفقیت این روش خیلی مهم است. پیوندک باید دارای 3 تا 4 ماه سن با چند جوانه جانبی یا انتهایی باشد. برای تحریک رشد جوانه ها به طور معمول 7 تا 10 روز قبل از جدا کردن پیوندک از درخت، برگ های آن را قطع می نمایند. در انجام عمل پیوند یک برش مایل، به طول حدود 5 سانتی متر در محلی که ساقه نهال صاف و بدون گره است به طرف داخل زده می شود.

در پایین این برش، برش کوتاه دومی به طرف داخل و پایین زده می شود. به طوری که برش اول را قطع کند و بتوان قطعه ای از چوب و پوست را برداشت. به همین ترتیب در پیوندک، برش طویلی در یک طرف و برش بسیار کوتاهی در پایین پیوندک در طرف مقابل زده می شود. این برش های پیوندک باید به اندازه و عرض برش های ایجاد شده در پایه باشند تا بافت های کامبیومی آن ها با هم مطابقت داشته باشند.

پس از قرار دادن پیوندک، محل پیوند با نوار پلاستیکی بسته می شود و قسمت انتهایی پیوندک را آزاد می گذارند بعد از این که پیوندک شروع به رشد کرد (بعد از 3 تا 4 هفته) تست بالایی پایه را حذف می نمایند تا رشد پیوندک تسریع شود. نوار بسته شده را پس از 2 تا 3 ماه باز می کنند. میزان موفقیت در این روش، کم و بیش در همه پیوندک ها (2.5 تا 10 سانتی متر طول) یکسان است. اما میزان رشد در پیوندک های بزرگ تر، بیشتر است. میزان موفقیت این روش در تحقیقات انجام گرفته در بلوچستان 65.83 درصد بوده و باغداران منطقه نیز به انجام این عمل پیوند تمایل بیشتری دارند.

مناسب ترین روش و زمان پیوند انبه

پیوند با قلمه چوب نرم انبه

در این روش قسمت بالایی ساقه در نهال هایی که بیش از 6 ماه سن دارند، در زمان شروع به رشد جدید و ظهور برگ های قهوه ای رنگ قطع می شوند و یک برش طولی در وسط ساقه به روش اسکنه به عمق 5 سانتی متر ایجاد می شود. پیوندک را که 3 تا 4 ماه سن دارد به همراه جوانه انتهایی که با حذف برگ های آن 7 تا 10 روز قبل از جدا کردن آماده نموده اند قطع و پایین آن را به صورت یک گره بلند که تدریجا باریک شده و حدود 5 سانتی متر طول دارد درآورده و در شکاف پایه قرار می دهند و با نوار پلاستیکی می بندند.

میزان موفقیت این روش پیوند در بلوچستان 63.61 درصد بوده است. اگر انتخاب پایه و پیوندک در این روش به طور مناسب انجام شود به طور قطع میزان گیرایی بیشتر از این خواهد بود (80 تا 82 درصد) و بعضی گزارش ها تا 100 درصد عنوان شده است. ضمنا به طور حتمی عنوان شده است قرار دادن پوشش پلاستیکی منفذدار بر روی نهال های پیوند شده باعث گیرایی پیوندک ها می شود.

مناسب ترین روش و زمان پیوند انبه

پیوند اپی کوتیل یا پیوند هسته انبه

در این حالت عمل پیوند بر روی نهال های 8 تا 12 روزه انجام می شود و نهال های پیوند شده پس از یک سال آماده کشت در محل اصلی می شوند. اما موفقیت این روش نیاز به وجود تسهیلات ویژه ای مانند ایجاد سایبان و مه افشان دارد که در آن دما و رطوبت هوا قابل کنترل باشند.

بذرهای تازه جوانه زده را که 8 تا 12 روز سن دارند به عنوان پایه از خاک خزانه بیرون آورده و پیوندک ها را با قطع برگ شاخه هایی که از لحاظ قطر مشابه قطر پایه هستند تهیه و با یک برش گره ای به طول 4 تا 6 سانتی متر در پایه ایجاد و مشابه انجام عمل پیوند با قلمه چوب نرم، پیوندک را بر روی پایه قرار داده و محل پیوند را بسته، بلافاصله نهال پیوند شده را در گلدان کشت و آبیاری می کنند. پیوندک در مدت یک ماه شروع به رشد می کند. درصد موفقیت در این روش 20 تا 85 درصد گزارش شده است.

پیوند جوانه انبه

استفاده از پیوند جوانه خیلی اقتصادی تر است اما درصد گیرایی پیوندک ها در شرایط مختلف آب و هوایی یکسان نیست. این روش در مناطقی که رطوبت هوا بالاست موفقیت بیشتری دارد. روش هایی که در پیوند جوانه انبه مورد استفاده قرار می گیرند عبارتند از شکمی، وصله ای و شکافی که پیوند شکمی رایج تر است. درصد گیرایی پیوند شکمی در تحقیق انجام شده در بلوچستان بسیار پایین (28 تا 30 درصد) بود که توصیه نمی شود.

زمان پیوند انبه

زمان پیوند در نقاط مختلف جهان با توجه به شرایط آب و هوایی و روش های مختلف پیوند متفاوت است. با توجه به شرایط آب و هوایی در منطقه انبه کاری بلوچستان، انجام عمل پیوند در باغ های انبه، در فصل بهار (قبل از اردیبهشت) و اواخر شهریور تا آبان ماه توصیه می شود. در تحقیق انجام شده در بلوچستان که پیوند در ماه های فروردین، اردیبهشت و خرداد ماه انجام گرفت مشخص شده که 15 فروردین با 67 درصد گیرایی نسبت به زمان هایی دیگر مناسب تر است.

مناسب ترین روش و زمان پیوند انبه

مناسب ترین روش و زمان پیوند انبه

تبلیغات
برچسب ها
منابع
نویسنده
مروارید اخوان
مروارید اخوان عضو تیم استپ هلپ

دانشجوی رشته نرم افزار در مقطع لیسانس هستم.در بخش ترجمه فعالیت می کنم.
مجموع پست ها: 75 مجموع سوالات: 0 مجموع پاسخ ها: 0
مطالب مرتبط
تبلیغات
سایر آموزش های باغداری
پرسش و پاسخ
۰ پاسخ
۰ امتیاز
اندروید سیستم ریکاوری
آموزش تصویری ریست فکتوری تبلت های لنوو Lenovo A7-40, A7-50
سوالتان را بپرسید
تبلیغات
محصولات آموزشی
فروشگاه